НОВ ЦЕНОВЕН УДАР ЗА ГРАЃАНИТЕ: ЕЦБ предупредува на поскапување на лебот, месото, млекото и зеленчукот

НОВ ЦЕНОВЕН УДАР ЗА ГРАЃАНИТЕ: ЕЦБ предупредува на поскапување на лебот, месото, млекото и зеленчукот

 

**Нови поскапувања на основните прехранбени производи би можеле дополнително да ги оптоварат семејните буџети во наредните месеци. Европската централна банка (ЕЦБ) предупредува дека растечките трошоци за енергија и екстремните временски услови создаваат ризик од нов бран инфлација кај храната.**

 

Според анализата на ЕЦБ, иако темпото на поскапување на храната во изминатиот период забавило, цените остануваат високи, а новите економски и климатски предизвици би можеле повторно да го забрзаат нивниот раст.

 

## Кои производи би можеле најмногу да поскапат?

 

Меѓу најизложените производи се лебот, тестенините, пекарските производи, месото, млекото, сирењето, зеленчукот и компирите.

 

Главната причина е поврзаноста на производството на храна со цените на енергенсите. Поскапувањето на гасот и нафтата ги зголемува трошоците за земјоделско производство, транспорт, преработка и дистрибуција.

 

Особено чувствително е производството на житни култури, како пченицата, пченката и јачменот. Нивното поскапување може да предизвика дополнителен раст на цените на лебот и тестенините, но и на месото и млечните производи, бидејќи житарките се користат и како добиточна храна.

 

## Сушата и високите температури дополнително ја влошуваат состојбата

 

Покрај енергетските трошоци, сериозен ризик претставуваат и климатските промени.

 

Екстремните горештини и сушата во текот на летото 2026 година негативно влијаеле врз дел од земјоделското производство во Европа.

 

Според податоците наведени во анализата, инфлацијата кај храната во септември достигнала 1,3 отсто, наспроти 1,1 отсто во август. Ваквото движење делумно се поврзува со поскапувањето на зеленчукот, чие производство е особено чувствително на временските услови.

 

## Најголем притисок врз семејните буџети во 2027 година

 

Проекциите на ЕЦБ укажуваат дека инфлацијата кај храната би можела да продолжи да се зголемува и во текот на следната година.

 

Според објавените проценки, врвот би можел да биде достигнат во третиот квартал од 2027 година, кога стапката на инфлација кај храната се предвидува да изнесува 3,4 отсто.

 

Тоа значи дека периодот од јули до септември следната година би можел да биде особено тежок за домаќинствата.

 

Важно е да се нагласи дека евентуалното намалување на инфлацијата не значи автоматски и намалување на цените, туку може да значи само нивен побавен раст.

 

## Што значи ова за граѓаните во Македонија?

 

Иако анализата се однесува првенствено на еврозоната, движењата на европските пазари можат индиректно да влијаат и врз цените во Македонија, особено преку увозот на храна, енергенси и суровини.

 

Доколку се реализираат предупредувањата на ЕЦБ, потрошувачката кошничка би можела дополнително да поскапи, што би претставувало нов предизвик за семејствата со ниски и просечни примања.

 

**Предупредувањето е јасно: ризикот од нови поскапувања на храната останува присутен, а 2027 година би можела да донесе дополнителен притисок врз животниот стандард на граѓаните.**

 

*Извор: Пари, 21 октомври 2026 година, според анализата на Европската централна банка.*